Skolioza i inne wady postawy

Skolioza to trójwymiarowe (3D) skrzywienie kręgosłupa z kątem Cobba >10°. O skoliozie mówimy więc tylko wtedy kiedy mamy element ROTACJI kręgów >5°. Bez rotacji/torsji kręgów asymetrię ciała/ kręgosłupa nazwiemy skrzywieniem bocznym, skoliozą funkcjonalną lub inną wadą postawy. Rotacja jest kluczowym elementem w skoliozie: im większy stopień rotacji przy pierwszej diagnozie, tym gorsze rokowanie.

skolioza1 skolioza2 skolioza3

W około 20% przypadków skolioza jest wtórna do innego procesu patologicznego (wady genetyczne, mózgowe porażenie itd). Pozostałe 80% to przypadki skoliozy idiopatycznej (IS), gdzie nie znamy przyczyny jej wystąpienia. Najczęstszą postacią IS jest młodzieżowa skolioza idiopatyczna (AIS), gdzie pierwsza diagnoza stawiana jest u dzieci w tzw „skoku rozwojowym” – wieku 10-15 lat.  IS Występuje w ogólnej populacji w szerokim zakresie od 0,93 do 12%

 Idiopatyczna skolioza młodzieńcza (AIS):

ais_objawy2

Pierwsze niepokojące objawy u dziecka małego:

  • asymetryczne ustawienie twarzoczaszki (np nierówny poziom lini oczu)
  • asymetria ułożeniowa ciała (wygięcie w łuk)
  • asymetryczne ustawienie nóżek np podczas siadu
  • ciągłe jednostronne wzorce ruchowe (np: siad na jednym pośladku, wchodzenie po schodach z częstym uniesieniem tej samej nóżki)
  • rotacje ciała (miednicy względem barków)

Pierwsze niepokojące objawy u dziecka starszego:

  • asymetria ciała, zwłaszcza ustawienia łopatek/ barków
  • „wzniosłości” kręgosłupa zwłaszcza jednostronne
  • trudności w wykonaniu jakiegoś zadania ruchowego (np obrotu na jedną stronę), co często zgłasza trener lub pielęgniarka środowiskowa
  • rzadziej ból między łopatkami

Gorset jest rekomendowany w skoliozie już od 20° Cobba, w zależności od stopnia wieku kostnego dziecka.  Jego zadaniem jest pasywna korekcja kręgosłupa w 3 płaszczyznach przez cały okres dojrzewania dziecka w celu uniknięcia dalszym zmianom kręgosłupa. Istnieją różne modele gorsetów, najnowsze typu Lyon (wykorzystujący efekt „squeeze”- wydłużenia kręgosłupa) i najpopularniejsze typu Cheneau.

ais_gorset1 ais_gorset2

Gorset Cheneue typ Rigo
Gorset Cheneue typ Rigo
Lyon brace
Lyon brace
Miękki gorset
Miękki gorset

ais_gorset3

Zespół nadruchomości stawowej (joint hypermobility syndrome JHS)

Dzieci z reguły wykazują większą elastyczność ciała, jednak JHS związany jest najogólniej z wrodzoną wadą tkanki łącznej. Nadruchomość może być bezbólowa, może obejmować bóle stawowe, lub występować z dodatkowym kompleksem objawów jak np skolioza. W codziennej praktyce spotykamy często dzieci ze skoliozą, mające dodatkowo JHS. Badania wskazują, że u dzieci ze skoliozą idiopatyczną (IS) co drugie! (54%) ma JHS w porównaniu do grupy kontrolnej (19%)*. Dodatkowo są to częściej dzieci skarżące się na bóle stawów. Nierzadko są one mylnie diagnozowane z chorobą reumatologiczną. Pacjenci często opisują współwystępujące problemy nazywane ogólnie „zespołem jelita drażliwego”takie jak: uogólnione bóle brzucha, wzdęcia, nudności, zgaga, wymioty, zaparcia i biegunki. Zdiagnozowanie u dziecka ze skoliozą syndromu nadruchomości stawowej jest niezwykle istotne, ponieważ zmienia wytyczne i cele fizjoterapii a także rokowanie co do skoliozy.

ais_gorset7a

Fizjoterapia

Cele główne:

  • korekcja i stabilizacja postawy
  • edukacja pod kątem dnia codziennego (ustawienie sylwetki w szkole, na sporcie, podczas odpoczynku czy w gorsecie, zaopatrzenie ortopedyczne)
  • wyrównanie dysbalansu ciała (celem uniknięcia w przyszłości zmian przeciążeniowych czy zwyrodnieniowych w stawach kończyn dolnych i kręgosłupa)
  • zatrzymanie progresji skrzywienia
  • poprawa parametrów wydolnościowych (przy dużym skrzywieniu)
  • przygotowanie do operacji (jeśli wskazana)

Prawidłowo wykonana terapia obejmuje zawsze:

  • pracę indywidualną z pacjentem (tzw zajęcia korekcyjne w grupie, wskazane przy innych wadach postawy, są błędem w terapii pacjentów z IS!)
  • korekcję postawy oraz korekcję skrzywienia kręgosłupa w trzech płaszczyznach ciała
  • korekcję pleców płaskich (jeśli występują- tzw kifotyzacja)
  • nauka prawidłowego toru oddechowego (tzw derotacja)
  • ćwiczenia proprocepcji czyli czucia ciała w przestrzeni
  • dodatkowo ćwiczenia w gorsecie (jeśli wskazany)
  • ocenę wyników terapii

Powyższe komponenty stanowią obowiązkowe zalecenia stowarzyszenia naukowego SOSORT i zawarte są w rekomendowanych tzw „szkołach” terapii skolioz.

Jedyne! rekomendowane terapie skolioz wg SOSORT to:
TERAPIA SCHROTH (Niemcy), TERAPIA SEAS (Włochy), TERAPIA DoboMed/Dobosiewicz (Polska), KONCEPCJA FITs (Polska)

U dzieci ze skoliozą idiopatyczną, fizjoterapia powinna być prowadzona w trybie intensywnym, indywidualnym przez cały! okres dojrzewania (wzrostu kośćca), jest to jedyny tryb prowadzenia dzieci ze skoliozą z udokumentowaną poprawą parametrów.

Zapisz

Zapisz